Lieve lezers,

Ook al loopt het hier geen storm met lezers, ik ga lekker door met bloggen. Meestal vind ik dat ik weinig spectaculairs meemaak, daarom blog ik niet dagelijks of wekelijks. Mijn avonturen hier in Mali zitten hem in de kleine dingen. Maar vandaag was ik toch wel even van m’n stuk……

We hebben het er al heel lang over, het toilet moet opgeknapt thuis. Dat is min of meer de taak van mijn zwager Cheikomar. Zijn andere broers doen eigenlijk nooit wat in en om het huis. Abou wel maar dan niet in de uitvoering, meer in het denk en betaalwerk. Ik ben vooral een aanjager.

Het toilet was de laatste tijd verwaarloosd. Ooit zo,n 30 jaar geleden toen m’n schoonvader dit erf kocht wilde hij een een put graven met z’n zonen. Na 6 meter gaven ze het op, ze konden niet verder vanwege de steenbodem en hebben ze er maar een toilet/badkamer van gemaakt. Afdichten en een 20 x 20 cm gat openlaten. Zo’n 6 m2 rondom het gat vlak maken en cimenteren, muurtje eromheen, gaatje naar de straat voor de afvoer van het vieze waswater, klaar is Kees. Dit toilet is af en toe vol. De laatste keer dat het geleegd werd is 3 jaar geleden. Het is opengebroken en heel slordig weer dichtgemaakt, met veel hobbels en kieren. Ooit was de vloer van de badkamer/toilet mooi vlak en gecimenteerd. De muur van banco (zongedroogde lemen "stenen") was ook gedeeltelijk ingestord en een stuk tussen ons en de buren aansluitend aan de toiletmuur miste ook. De essentiele (gluur) gaten waren provisorisch dichtgemaakt met oude golfplaten en lappen.

Dat kon eigenlijk zo niet langer. Van het tegelen van de 2 kamers heb ik nog restjes en gebroken stukken over. Als we nu eens die badkamer aanpakken en mooi gaan maken met die overgebleven tegels? Zand is er ook nog genoeg over en banco stenen maak je zo zelf. Alleen nog een extra zak cement erbij voor 10,00 euro. Het werk kunnen we zelf doen. Maar eerst moet het toilet leeg. En deze keer goed leeg want voortaan, als het mooi betegeld is gaan we het toilet niet meer openbreken en met de hand leeg halen maar een wagen laten komen om het toilet leeg te pompen.

De plannen waren gemaakt. Cheikomar had vorige week de muur gerepareerd en warempel, z,n jongste broer hielp mee. Beetje jammer, die volgorde, want vandaag kwam de putjesschepper. Die moest toen alle poep met een emmer over de nieuwe muur gooien. Ze waren al heel vroeg begonnen. De eerste werkzaamheden heb ik niet meegekregen, ik lag heerlijk in m’n bedje. Mijn slaapkamer is naast de wc maar ik heb niets geroken. Cheik vertelde me dat ze over de verse poep benzine hebben gegoten tegen de stank. Toen ik naar buiten kwam wist ik niet wat ik zag. Een man helemaal onder de oude zwarte taaie poep die emmer na emmer naar boven haalde uit de diepe put. De put was smaller dan ik gedacht had en dieper. Cheik had me al eerder verteld dat je toiletten die lang niet zijn leeggehaald niet meer met een pomp leeg kan halen omdat de onderste lagen te taai zijn en vastzitten. Ik kon me daar niet zoveel bij voorstellen. Maar dat heb ik nu dus met eigen ogen kunnen zien. Ik twijfelde aan Cheiks verhaal omdat de put gewoon in de aarde is gegraven en volloopt in de regentijdmet grondwater. En het grondwater staat hier heel hoog. Je kunt je wel voorstellen hoe het toilet eruit ziet tegen het einde van de regentijd. Ik dacht dat de poep daardoor wel vloeibaar bleef. Eh eh echt niet.

De man is nu nog bezig emmer na emmer naar boven te halen. Hij krijgt hier 8,00 euro voor en dat is een goed loon. Voortaan laten we elk jaar in oktober een pompwagen komen. 

Andere putjesscheppers vragen 10,00 á 16,00 euro voor hun werk. Die van ons niet. Putjesschepper is een normaal beroep hier. Ik herinner me nog goed dat mijn vader altijd mijn broers dreigde dat ze maar putjesschepper moesten worden, dat het hem niets kon schelen wat er van hen terecht kwam. Nu weet ik wat m’n broers bespaard is gebleven. jeetje wat een beroep. Onze putjesschepper is een vriend van m’n zwager en hij schijnt een avonturier geweest te zijn die gangster geweest is in Abidjan. Nu noemt men hem gek en hij gebruikt drugs, welke weet ik niet. Hij heeft geen vrouw !! en woont met z’n broers op hun familie-erf, en spreekt een mondje Frans. Z’n salaris geeft ie af en hij krijgt wat ie nodig heeft van z’n broer. Morgen gaat hij ook het toilet in het jongerencentrum leeg maken. Dat toilet schijnt zo vies te zijn dat iedereen erover spreekt. Mijn intuitie heeft me er gelukkig voor behoed dat ik daar ooit m’n behoefte op wilde doen. 21 februari is de officiele opening van het centrum gepland en het is de hoogste tijd om dus het toilet op te gaan knappen in het centrum. We moeten wel het goede voorbeeld geven toch? Dan gaan we er ook een mooi waterbesparend hygienisch handenwas systeem neer zetten MET ZEEP. zie: http://www.hy2u.org

Ik beloof dat ik ook een foto zal plaatsen van de toiletten als ze af zijn.

Vandaag was ik jarig. In Mali is dat geen punt. De meeste mensen hebben er geen idee van wanneer ze jarig zijn. Er worden andere feesten gevierd.

Als een paar dagen word ik moeizaam wakker. Vanochtend was het ook weer laat. Alhoewel dat gedeeltelijk door vannacht kwam. We zijn laat naar bed gegaan. Abou is steeds 100% in beslag genomen door de voorbereidingen van de biennale maar toch vond ik het belangrijk om een slokje te drinken op mijn 49e verjaardag. Om een uur of 1/2 2 kwam hij thuis met 2 vrienden, Inn en Soro, een pan met vlees en 5 biertjes. Was heel gezellig en we sliepen pas om 1/2 4. Voor het eerst in m’n eigen nederlandse bed. Nu de 2 kamers klaar zijn (vloertegels en verf) heb ik pas het bed erin gezet. Heerlijk geslapen tot 11 uur. Vraag me wel es af wat m’n schoonmoeder en schoonzussen ervan vinden. Dat zijn nogal vroege vogels. Ze laten me, en respecteren me. Ze zijn trouwens zowiezo niet gewend dat iemand veel binnen zit. Zij leven volledig buiten, behalve in de maanden nov/dec/jan, dan gaan ze s’avonds vroeg naar binnen, naar bed, omdat ze het koud hebben (echt waar).

Na wat correspondentie afgehandeld te hebben en met de familie te hebben gegeten ben ik op de fiets gestapt naar het centrum. Er waren alweer heel wat jongeren. Het is as. maandag Tabaski feest = het islamistsch offerfeest, en de kinderen en scholieren hebben een hele week vrij. De voetbalclub begon om 2 uur en we hebben de deelnemers allemaal ingeschreven en gefotografeerd. We gaan alle deelnemers aan alle activiteiten een pasje geven met hun naam, een foto en op de achterkant de regels van Miriyawalé (respect voor jezelf, de anderen, de vrijwilligers en het centrum). Ze krijgen allemaal een inschrijfformulier en daarna een pasje; zo kunnen we registreren, byzonderheden bijhouden en weten we wie wie is. Bovendien vinden de kinderen het heel leuk.

Behalve de jongens van de voetbalclub waren er nog heel wat kleintjes die ook wel wat wilden. Zij mochten aan de voorkant samen voetballen en ondertussen maakten Robert en ik de vlaggen af in het secretariaat. Altijd als er activiteiten zijn zijn er minstens zoveel toeschouwers als deelnemers. Zo ook vandaag. Toen om 4 uur de traditionele dansgroep startte met 6 meiden waren er zeker 175 kinderen op het terrein. Boh Marlee was er ook de hele dag. Het voetballen ging hem niet makkelijk af. Als hij aan de bal kwam wilde hij de bal houden en dat accepteerden de anderen natuurlijk niet. Ze riepen dan onze hulp in en op een gegeven moment zag Boh maar van deelname af.

Ondanks dat ik álle mensen waar ik om geef in Nederland miste was het toch een mooie dag en voelde ik met fijn, het centrum loopt geweldig goed. Ik was ontspannen aan’t naaien, op de voorwaranda dansten de meiden op balafoonmuziek, achter me voetbalden de kleintjes en de groten iets verderop, iedereen liep tevreden te zijn. Opeens hoorde ik gehuil. Op de waranda zat een baby van net 6 maanden moederziel alleen te huilen. z’n broertje had hem daar neergepoot en was gaan voetballen. Hij had een grote snottebel en geen luier om. Zo gaat dat soms.

Nadat om 6 uur alle kinderen naar huis waren gegaan en we met ons vaste groepje overbleven had ik nog wat werk te doen in kantoor. Abou kwam even langs wippen met Soro in z’n pauze en uit de keuken  waar Michelin aan koken was kwamen de heerlijkste geuren.

Issiou, mijn buurjongen en soort van nieuwe "zoon" (z’n moeder is de dag van mijn aankomst in Mali, 15 juli 2008, overleden) wilde graag een spelletje doen op mijn computer met een vriend en Ettienne de secretaris en 2  jongeren vermaakten zich met de uit Nederland meegebrachte sjoelbak. Na een heerlijke koude douche en een bordje lekker eten ben ik om 1/2 10 naar huis gegaan, waar iedereen dus al sliep vanwege de "kou".

Vanaf nu zeg ik altijd als ze me vragen "hoe oud ben je?" 49.

Boh Marlee

Even doorzetten nu met bloggen. Al doende leert men. Het is prettig om enigszins een beeld van de lezers te krijgen. Maar dat is heel wel mogelijk want jullie zijn (nog) niet met zoveel. Of gewoon m’n woorden de wereld in slingeren en de boel de boel laten? Eventuele zinnige reacties ter harte nemen en de rest ter kennisgeving aannemen?

Van verschillende kanten krijg ik te horen dat het er allemaal zo vrolijk en blij uitziet op de foto’s. Dat is ook het beeld wat menigeen heeft van Afrika; vrolijke blije veerkrachtige solidaire mensen. Anderzijds is het beeld ook ellende en armoede, oorlog, ziekte, kinder en moeder sterfte, honger, analfabetisme enz.

Ik ben niet bewust bezig met beeldvorming. Ik communiceer rechtstreeks zonder effectbejag. Dat wil ik ook blijven doen. Het is voor mij moeilijk om de ellende die ik hier aantref te fotograferen. Het is niet het moment om een fototoestel tevoorschijn te halen als je met een ernstig ziek kind s’avonds naar het "ziekenhuis" gaat. Ik ben geen fotojournalist die op een andere dag terugkomt en een reportage gaat maken van de dagelijkse gang van zaken in het ziekenhuis en enkele journalistieke portretjes van patienten van de verpleegafdeling of de polikliniek. Als ik bij een bevriende familie van m’n schoonzus op bezoek ben en een zieke oma aantref wiens been net is afgezet vanwege diabetes en die ergens alleen in een kamertje op een matrasje op de vloer ligt dan maak ik daar geen foto van. Maar het zouden wel spectaculaire indrukwekkende plaatjes zijn geworden, neem dat van mij aan.

Wij zijn hier om sociaal cultureel werk te doen.  Kinderen en jongeren pedagogisch te begeleiden en te stimuleren en motiveren. Hen te helpen hun identiteit te ontwikkelen en hun gevoel voor eigenwaarde en zelfbewustzijn zodat ze opgroeien tot verantwoordelijke zelfstandige volwassenen. In het jongerenactiviteitencentrum en tijdens de ambulante activiteiten lukt het ons om een positieve constructieve sfeer te creeeren. Daarom zijn de foto’s ook zo vrolijk. Maar de medaille heeft ook een andere kant. In de tweede wereld-oorlog zaten de kerken in Nederland ook vol, omdat de ellende buiten zo groot was!

Een geplande activiteit van Miriyawalé in Sikasso is het oprichten van een jongerenpersbureau. We gaan de jongeren zelf hier de kans geven met journalistieke methoden en middelen hun eigen leefomgeving te verslaan en te beschouwen en vervolgens te delen met de wereld middels websites, blogs, foto’s en films en gedrukte media.   

Ons werk is heel hard nodig. Mali is bezig te aculturaliseren. Van een cultuur met een stevige basis van zo,n 600 jaar (Charter of Kurukan Fuga ) is het hard aan het veranderen in een "culture of poverty" (Volgens sommige sociale wetenschappers ontstaat een armoedecultuur wanneer een bevolkingsgroep gedurende meerdere generaties is blootgesteld aan economische deprivatie. Om de bestaansonzekerheid het hoofd te bieden ontwikkelen de armen een aangepaste levensstijl met eigen waarden, aspiraties en samenlevingsvormen, die op zich zelf weer bijdragen aan de continuering van de armoede.)

Ik werd zojuist geroepen om te komen eten door m’n schoonzus. Daarvan heb ik voor jullie onmiddellijk toch maar een foto gemaakt. De vrouwen en kinderen eten in de meeste gezinnen apart van de mannen. Iedereen in Mali eet gewoonlijk met de hand. De man met de lepel op de foto is een neef uit Ivoorkust.  Het zijn gekookte "wosso", een soort witte zoete aardappels in water gekookt met een beetje smaakvolle saus en 100 gram rundvlees.

Na het eten ga ik naar het jongerencentrum. Daar wacht Etienne Dembele op me. We hebben samen op de computer het conceptplan uitgewerkt voor een competitie voor verschillende scholen en jongerenwijkorganisaties in verschillende artistieke disciplines: dans, tekenen, zang, poezie etc. Het thema is "jeunes exprimez vous".  De tekeningen worden geexposeerd in het jongerencentrum en de finale van de verschillende disciplines zal in de paasvakantie ook plaatsvinden in het jongerencentrum. Met het conceptplan gaan we naar  "l ‘academie de l’enseignement" om van hogerhand toestemming te krijgen om met alle scholen samen te werken.

Beste lezers,

Eigenlijk ben ik nog niet echt begonnen met bloggen sinds ik in Mali ben. Waarom niet? Bloggen is zo normaal geworden als tanden poetsen of naar de cafetaria gaan. Natuurlijk ben ik niet zo’n gedisciplineerd type. En verder heb ik niet de gewoonte om veel te schrijven. Maar er is meer. Vandaag ontmoette ik een francaise hier in Sikasso, ze kwam op bezoek in het jongerencentrum. Ze heeft last van hetzelfde symptoom als ik hier in Mali. We ontsteken zomaar in woede om van alles en nog wat. Alhoewel het de laatste weken met mij redelijk gaat wat betreft boos worden. Ik heb m’n boosheid een beetje onder controle. Maar ik denk dat als ik ga schrijven ik de beheersing verlies en uitbarst. Daar zit geen lezer op te wachten lijkt me.  Maar als ik niet schrijf, zoals tot nog toe, hebben jullie nix te lezen!  Dilemma.

Dus nu maar wel wat typen en maar zien wat ervan komt. Hoe breng je de zo veelzijdige werkelijkheid van leven en werken in een volkswijk in een provinciestad in de binnenlanden van West-Afrika onder woorden. Het straatarme Mali, zegt men, straatarm, waar komt het woord vandaan, er zijn hier eigelijk helemaal geen straten. Publieke ruimte tussen de huizen die door niemand onderhouden wordt. Volgegooid met vuilnis en overal open riolen. Stenen, kuilen, dode dieren en kleine kinderen en op de hoeken een wrak tafeltje waarachter iemand probeert wat geld te verdienen. Democratie heet dat hier.

De francaise, Awa Togola, die ik vanochtend heb leren kennen is 30 jaar, heel wat jonger dan ik. Ze kan zich niet inhouden en geeft gevraagd en ongevraagd haar mening. Ze wil weten en vraagt daarom veel en door. Dat wordt hier niet op prijs gesteld maar ze doet het toch. Ze heeft een Malineese vader en moeder maar ze zegt dat de mensen, zelfs de kleine kinderen, weten dat ze niet geboren en getogen is in Mali, ook al doet ze haar mond niet open. Ze vindt dat de vrouwen hier in stilte lijden om over de kinderen maar helemaal niet te spreken.

Later meer over Awa’s achtergrond en hoe we elkaar hebben leren kennen. Nu eerst onze woede. "Waar ben je nou eigenlijk zo boos om of op, Janette"? Kun je me vragen.

Op de mannen hier? De rijken? De leugenaars en stiekumerds, de onverantwoordelijken en dommerds, de onrechtvaardigheid, de wereldleiders? Het egoisme, de verloren onschuld van de kinderen? Mijn eigen onzekere financiele situatie, mijn onmacht? De harteloze achteloze moeders hier, de onverstoorbaar doorgaande rest van de wereld? Onwetendheid!

Relaxed blijven komt me af en toe ongepast voor maar is waarschijnlijk op de lange duur wel de aangenaamste houding.

Ik voel me persoonlijk goed hier. Ik weet wel waarom. Het werk wat Abou en ik doen is zo hartverwarmend dankbaar en leuk. De kinderen en jongeren zijn zo blij met het centrum. Ik heb er heel wat zien opbloeien de laatste 3 maanden. De zaterdagen zijn helemaal één groot feest. De gesprekken met de jongens en meisjes en de gekke onverwachtse dingen die je met hen meemaakt. Vanmiddag hebben we samen citroenlimonade gemaakt in de keuken. Drie jongeren en ik in de keuken, 50 citroentjes met de hand uitdrukken. Suiker en vanillesuiker erbij en beetje koken. Was bijna 1 1/2 liter. Kunnen we de hele week van drinken. Is weer eens wat anders dan water of Malineese thee en er zitten nog vitaminen in ook (hoop ik). Op een dag kwam een jongen, Bwa (12jr), met krekels aanzetten die gefrituurd moesten worden. Goed, wij  wat olie op het vuur gezet. Ik moest ook proeven. O, lekker, heel lekker was het. De volgende dag ging hij met z’n vriend Issiou (14 jr) speciaal voor mij krekels jagen en ze kwamen met 20 krekels aanzetten. We hebben ze allemaal opgegeten.

Dat viel mee. Ben niet uit m’n slof geschoten en toch een redelijk informatief stukje eruit gekregen. Nu nog een foto bij het stukje uitzoeken en klaar is kees. Zaterdag gezellig s’morgens samen koken en dan  kindermiddag en s’avonds gaan we het licht en geluid doen van de regionale miss-verkiezing in de plaatslijke "schouwburg". Morgen komt er bezoek uit Nederland. We vervelen ons hier niet.

Liefs Janette (peace)

Daar ben ik weer met nu de foto’s. Vandaag hebben we de sleutels gekregen. Het huis is bezemschoon en de electriciteit doet het. Er zit een stop in van 5 Ampere en de installatie is zeker 45 jaar oud. Ik zal de precieze datum van de bouw wel nazoeken. De kraan is jaren niet aan geweest.

Maar wat zijn we blij met dit erf. Echt, mooier als dit is er niet in Sikasso voor ons doel. De locatie is ook ideaal en inspirerend.

Dit waren enkele foto’s van het centrum om een indruk te geven.

Beste lezers,

Daar ben ik dan, online in Mali. Het heeft even geduurd, het kost wat, maar we hebben nu dan toch maar fijn internet thuis en dat ontsluit wel de wereld. Een goede verbinding van 256 Kb/sec. Het is mijn langeafstandscommunicatiemiddel.

Ik ben nu bijna 6 weken thuis hier. De container was er nog niet toen ik hier aankwam. Die is 2 weken geleden uit Ivoorkust aangekomen en ondertussen uitgepakt. Het was allemaal toch weer spannend. De container heeft er meer dan 2 maanden over gedaan. Er was een staking in Abidjan in de haven en het totale transportwezen ivm de te hoog gestegen brandstof prijzen.

Het was leuk om zelf alles uit te pakken en de spullen hier terug te zien. Zelfs Mossie (onze 12 jaar oude kat) rook aan alles en was tevreden. Tijdens het inpakken van de container is hij er wel 3x omheen gelopen. Zijn brokjes zaten er ook in, 10 zakken voorraad.

Momenteel is het regentijd en de weerberichten zijn de komende 10 dagen zware regenval, bewolking en een hoge luchtvochtigheid, overdag 29 C en s’nachts 22 C. Voor mij is dit alles wel te doen maar er zullen zeker meer overstromingen komen, huizen kapot gaan en doden vallen langs de rivieren en in de te laag gelegen wijken van de steden. Ons erf loopt ook steeds onder, de komende dagen zullen niet makkelijk zijn.

Na een heeeeeele tijd niet te hebben geblogt wil er nu een stukje uit. De vertrekdatum staat vast, 14 juli. Het huis is opgezegd de container is verstuurd. Er is geen weg terug maar dat wil ik ook helemaal niet. Abou en ik springen in het diepe vertelde iemand mij, maar ik kan zwemmen, goed zwemmen, heb gister nog m’n diploma "reddend zwemmen" bekeken, wat ik altijd bewaard heb.

Afscheid nemen van je geliefde familie, vrienden, collega’s en de jongeren is als een wond verzorgen. Ik wil heel weggaan en iedereen heel achterlaten. Verder heb ik tot zover geen moeite met weggaan. Later

Ben net terug van Vliet60. Woensdag is altijd een hele drukke dag. Van 14.00 tot en met 22.20 bezoekers. We hebben met 16 mensen aan tafel gezeten en gezellig gegeten. Omdat het Valentijn was/is morgen hebben we een spel gedaan en ik had de tranen in de ogen van het lachen. Liefdesliedjes gedraaid natuurlijk en Gordon en ik hebben rode slush puppies gemaakt met de nieuwe blender.

Vanmorgen de computers gehaald bij de makelaar, dat was leuk. In Mali zijn er nu allerlei festivals aan de gang. Het begint een beetje uit de hand te lopen. Mensen denken snel geld te kunnen verdienen met op toeristen gerichte festivals maar vergeten de lokale bevolking en de goede sfeer. Een festival moet wel een reden hebben behalve snel geld verdienen. Bovendien moet je dan niet in Mali zijn tog?

Morgen nog beetje werken, bellen, mailen en spullen vervoeren/verplaatsen en dan een week-endje naar Groningen. Het afscheid staat natuurlijk binnenkort voor de deur en wil nog wel van geliefde mensen in mijn geboortestad genieten zolang ik hier nog ben.

Maria van der Ploeg en Marianne Jansen.

Op deze stormachtige dag wat goed nieuws. Van een Makelaarskantoor te Den Helder die ik aangeschreven heb, kreeg ik per ommegaande een mail terug dat ze ons 2 computers en toebehoren willen geven voor het jongerencentrum. Das toch aardig? En nog meer goed nieuws, het kan niet op!

Van de stichting read to grow krijgen we enkele dozen Franse en Engelse leer en lees boeken en een doos plaatjesboeken. Die stichting is in Boekel (what’s in a name) en Abou en ik hebben nog rijbewijs nog auto. Maar….. Miriyawale is lid van de club van 100 en…. ik heb een oproep op de website geplaats en nog geen 24 uur later meldde zich al een lid dat er geen problemen mee had om de boeken van Boekel naar Den Helder te brengen. Daar werd ik heel blij van. Geweldig dat het zo kan.

Met een glaasje wijn naast me moet het lukken om te relativeren. Een leuke werkweek gehad. Ik heb het allerleukste werk van de hele wereld. Wat ben ik toch een tevreden mens. Daarom wil ik ook zo vreselijk graag dat de jongeren in Mali ook een jongerencentrum krijgen. Als eerst de container maar weg is. Dat zal nu snel gebeuren. Wat zal het leeeeeg worden in huis. Ik ben een mens van uitersten.

Vandaag weer een zak met babykleertjes gekregen. Ik zeg er altijd bij dat het warme kleren moeten zijn, anders heeft het geen zin. Als het lekker weer is, zoals wij dat zeggen, heb je eigenlijk geen kleren nodig, behalve dan voor de leuk. Maar als het fris is, en dat is het in Mali gek genoeg echt vaak. Dan merk je het als je niets warms hebt.